PHP

PHP

Jak umieścić skrypt na stronie


     Skrypt PHP można umieścić w pliku HTML o rozszerzeniu ustalonym przez administratora serwera.
Zwykle są to pliki *.php3 dla wersji 3.0 i *.phtml dla wersji wcześniejszych.
Fragment dokumentu który ma zastać zinterpretowany jako skrypt można zaznaczyć na 4 sposoby:
  1. <? (treść skryptu) ?>
  2. <?php (treść skryptu) ?>
  3. <script language="php"> (treść skryptu) </script>
  4. <% (treść skryptu) %> (od wersji 3.0.4)
     Wybór użytego sposobu może zależeć od innych rozszerzeń języka HTML,
ewentualnie od ograniczeń zastosowanego do tworzenia strony edytora (w tym wypadku zwykle używa się
sposobu 3).

Najprostszy skrypt


     Na początku jedna uwaga: znaczniki <? i ?> można zastąpić dowolnymi
wymienionymi wyżej. W następnych przykładach będe je pomijał, podając jedynie treść skryptu.
   <? echo("To jest prosty skrypt PHP"); ?>
     W miejscu gdzie zostanie wstawiony ten skrypt powinien pojawić się napis
To jest prosty skrypt PHP. Ten skrypt składa się tylko z jednej instrukcji. Instrukcje w skryptach PHP
są kończone średnikami. Znacznik końca skryptu także kończy instrukcję, więc średnika na końcu tej lini mogłoby nie być.
Dobrym zwyczajem jest jednak stawianie średnika także po ostatniej instrukcji.
Pomaga to w unikaniu pomyłek - jeżeli teraz dopisze jakieś instrukcje na końcu skryptu wszystko będzie
w porządku. Gdyby średnika nie było, pojawiłby się błąd.

Komentarze


     Komentarz to wstawiany w skrypcie kawałek tekstu który jest po prostu ignorowany.
Komentarze są przydatne zwłaszcza przy pisaniu dłuższych skryptów, w których nie widać na
pierwszy rzut oka co który fragment robi. Komentarze w skryptach PHP są oznaczane tak jak w języku C
- znakami /* i */, np:
echo("Treść<BR>tekstu") 
/* Poprzednia linia wyświetla w 2 liniach napis 
   "treść tekstu". */
Jak widać komentarz może mieć kilka lini.

Wykorzystanie zmiennych


     W skryptach PHP wykorzystanie zmiennych jest dużo prostsze niż w wielu innych językach.
Nazwy zmiennych zawsze zaczynają się od znaku $. Nie jest konieczne deklarowanie zmiennych,
tak jak ma to miejsce w wielu innych językach. Aby stworzyć zmienną wystarczy nadać jej jakąś wartość,
np:
   $a=7;
   $b="Jakiś tekst";
   $c=2.654;
   $d=0.0
     Jeszcze słowo wyjaśnienia na temat typów zmiennych.
PHP obecnie obsługuje następujące typy zmiennych:
  1. integer - liczba całkowita
  2. double - liczba rzeczywista
  3. string - tekst
  4. array - tablica
  5. object - złożone zmienne definiowane przez użytkownika
  6. pdfdoc (Tylko przy włączonej obsłudze dokumentów PDF)
  7. pdfinfo (Tylko przy włączonej obsłudze dokumentów PDF)
     Typ zmiennej jest określany automatycznie na podstawie przypisywanej wartości.
I tak w powyższym przykładzie $a ma typ integer, $b ma typ string a $c i $d mają typ double
(Jest co prawda liczbą całkowitą, ale każda liczba zawierająca kropkę jest traktowana jako rzeczywista).
Jak widać na powyższym przykładzie, tekst powinien być zawsze ujęty w cudzysłowy. Jeżeli chcemy w tekście umieścić cudzysłów,
należy poprzedzić go znakiem \. To samo dotyczy
znaku $. W celu umieszczenia wewnątrz tekstu znaku \ należy napisać \\. Aby umieścić w tekście znaku nowej lini można użyć sekwencji \n.
Wewnąrz tekstu można też użyć zdefiniowanych wcześniej zmiennych:
   $a=3;
   $b="Jakaś wartość";
   $c="$a, $b";
     Zmienna $c będzie miała wartość "3, Jakaś wartość".

Tablice


     Tablica to wiele zmiennych ułożonych kolejno, do których można dostać się za pomocą indeksu.
Tak samo jak w przypadku zwykłych zmiennych, aby stworzyć tablicę wystarczy przypisać wartość któremuś z jej pól:
   $tablica[0]="wartość pola 0";
   $tablica[1]="wartość pola 1";
   $tablica[2]="wartość pola 2";
   $tablica[3]="wartość pola 3";
   $tablica[4]="wartość pola 4";
     Jako indeksu można użyć innej zmiennej, np.
   $indeks=3;
   $tablica[$indeks]=27;

Operatory i wyrażenia


     Poprzedni przykład ograniczał się tylko do przypisania kilku zmiennym wartości.
Oczywiście można na nich wykonywać działania:
   $a=5;
   $b=$a+2; /* $b ma wartość 7 */
   $b=$b+3; /* teraz $b ma wartość 10 */
   $b+=3;   /* to ma efekt taki sam jak $b=$b+3, z tym że 
            jest wyraĽniejsze w zapisiei szybciej działa */
   $c=2*$a+3*($b-$a); /* tego już chyba nie musze wyjaśniać */
     W jednej lini można umieścić kilka przypisań, np:
   $a=$b=5;
     Przypisania są obliczane od prawej strony (w tym wypadku najpierw
zmiennej $b przypisywana jest wartość 5, potem zmiennej $a wartość zmiennej $b).
PHP obsługuje kilka typów porównań. Porównanie ma wartość 1 jeżeli warunek jest spełniony, lub 0 gdy nie jest.
  • $a==$b - spełnione gdy $a i $b są równe. Należy pamiętać że $a=$b jest operacją przypisanie
    - zmiennej $a jest przypisywana wartość $b, i całe wyrażenie ma wartość $b.
  • $a>$b - spełnione gdy $a jest większe od $b
  • $a>=$b - spełnione gdy $a jest większe lub równe $b
  • $a<$b - spełnione gdy $a jest mniejsze od $b
  • $a<=$b - spełnione gdy $a jest mniejsze lub równe $b

Tworzenie funkcji


     W programach przykładowych były już użyte funkcje, chociaż nie było o tym mowy.
Konkretnie była użyta funkcja echo. Jest to przykład funkcji zdefiniowanej przez twórców
języka PHP. Ale można też stworzyć własną funkcję. Wygląda to tak:
   Function f($a, $b) 
   {
      $a+=$b;
      echo($a);
   }

   f(7, 2); /* teraz wykonają się komendy 
         zawarte w treści funkcji. Zmienna 
         $a będzie miała wartość 7, $b 2 */
     Jak widać deklaracja funkcji zaczyna się od słowa Function.
Następnie podaje się nazwę funkcji i w nawiasie listę parametrów oddzielonych przecinkami.
Potem w nawiasach klamrowych należy podać treść funkcji. W celu wywołania funkcji podaje się jej nazwę
i w nawiasach listę wartości parametrów. Jeżeli nie przekazuje się żadnych parametrów, i tak należy po nazwie
funkcji umieścić pusty nawias.
Funkcji należy używać, gdy dany fragment kodu musi zostać wykonany w wielu miejscach.
Dobrze jest też dłuższe fragmenty skryptów umieścić w kilku funkcjach w celu zwiększenia przejżystości.

Zmienne w funkcjach


     Kiedy zmienna jest zadeklarowana poza funkcją, jej wartość nie będzie
widoczna w funkcji. Ilustruje to przykład:
   $a=5;

   Function f()
   {
      echo($a);
   }

   f();
     Wykonanie powyższego kodu nie spowoduje, jak mogłoby się wydawać,
wyświetlenia liczby 5. Żeby zmienna globalna (w tym wypadku $a) była widoczna wewnątrz funkcji,
należy użyć polecenia global:
   $a=5;

   Function f()
   {
      global $a;
      echo($a);
   }

   f();
     Po wykonaniu powyższego kodu w dokumencie pojawi się liczba 5.
Jeżeli stworzymy zmienną wewnątrz funkcji, jej wartość będzie za każdym wywołaniem ustawiana od początku:
   Function f()
   {
      $a=2;
      echo($a);
      $a++;
   }

   f();
   f();
     Wykonanie tego kodu spowoduje pojawienie się dwa razy tego samego.
Jeżeli chcemy, żeby zmienna nie traciła wartości po zakończeniu funkcji, należy użyć polecenia static:
   Function f()
   {
      static $a=2;
      echo($a);
      $a++;
   }

   f();
   f();
     Teraz w dokumencie pojawi się najpierw liczba 2, potem 3.

Zwracanie wartości


     Funkcja może zwrócić wartość. używa się do tego polecenia return:
   Function f($p)
   {
      return 3*$p;
   }

   $a=f(7); 
   echo($a); /* $a ma wartość 21 */
   /* można też od razu echo(f(7)); */
     Ten skrypt wyświetli liczbę 21.
Po zwróceniu wartości kończy się wykonanie funkcji:
   Function f()
   {
      return 3;
      echo("Ten tekst się nie wyświetli");
   }
     Po wykonaniu polecenia return kończy się
działanie funkcji i funkcja echo nie jest wywoływana.

Instrukcja warunkowa if/else


     Czasem chcemy, żeby fragment kodu wykonał się tylko pod jakimś warunkiem.
Stosuje się wtedy instrukcję if:
   if($a>$b)
      echo("$a jest większe od $b");
     Jeżeli wartość $a jest większa od $b wyświetli się napis "$a jest większe od $b".
Warunek jest spełniony, jeżeli wyrażenie w nawiasie ma wartość różną od zera. Jeżeli będzie to np. pusta zmienna
warunek nie jest spełniony. Polecenie w następnej lini zostanie wykonane, jeżeli warunek jest spełniony.
Aby warunek objął kilka poleceń, stosuje się nawiasy klamrowe:
   if($a>$b)
   {
      echo("$a jest większe od $b");
      $a++;
   }
     Jeżeli chcemy wykonać inny fragment kodu gdy warunek nie jest spełniony,
stosujemy instrukcję else:
   if($a>$b)
      echo("$a jest większe od $b");
   else
      echo("$a jest mniejsze lub równe $b");
     Aby uzyskać bardziej złożony warunek można zastosować operatory logiczne i (&&) oraz lub (||):
   if($a>$b||$a<2)
      echo("$a jest większe od $b, lub mniejsze od 2");

Operatory logiczne


     Aby połączyć kilka warunków można użyć specjalnych operatorów logicznych. Są to:
  • || - alternatywa (lub)
  • && - koniunkcja (i)
  • ! - negacja (zaprzeczenie)
Przykład:
   $a=1;
   $a=3;

   if($a==1&&$b==2) echo("A");
   if($a==1||$b==2) echo("B");
   if(!($a==1&&$b==2)) echo("C");
     Wynikiem tego skryptu będzie napis "BC". Operator zaprzeczenia można też dla wygody
połączyć z operatorem porównania, np:
   $a=1;
   if($a!=2) echo("Warunek spełniony");

Pętla while


     Aby fragment kodu wykonać wiele razy stosuje się pętle. PHP obsługuje 3 rodzaje pętli:
while, do..while i for. Najprostszą z nich jest pętla while:
   $a=0;
   while($a<5)
   {
      echo("$a ");
      $a++;
   }
     W pętli while najpierw sprawdzany jest warunek (w tym wypadku $a<5). Jeżeli jest spełniony,
pętla wykonuje się i wraca do sprawdzenia warunku. Jeżeli warunek nie jest spełniony, wykonanie pętli kończy się.
Powyższy skrypt wyświetli liczby od 0 do 4.

Pętla do..while


   $a=0;
   do
   {
      echo("$a ");
      $a++;
   }while($a<5);
     Pętla do..while różni się od pętli while tym, że najpierw wykonuje się pętla, a dopiero potem sprawdzany jest warunek.
Oznacza to, że pętla zawsze wykona się co najmniej 1 raz.
Powyższy skrypt zadziała tak samo jak poprzedni. Różnica będzie widoczna w poniższych pętlach:
   $a=6;
   do
   {
      echo("$a ");
      $a++;
   }while($a<5); /* ta pętla wykona się 1 raz */

   $a=6;
   while($a<5)
   {
      echo("$a ");
      $a++;
   } /* instrukcje w tej pętli nie zostaną wykonane */

Pętla for


     Wykonanie pętli for:
   for($a=0;$a<5;$a++)
   {
      echo("$a ");
   }
     Odpowiada wykonaniu pętli:
   $a=0;
   while($a<5)
   {
      echo($a);
      $a++;
   }
     Można to też zapisać jako
   for($a=0;$a<5;echo("$a "), $a++);

Instrukcje break i continue


     Wykonanie pętli można w każdym momencie zakończyć. Służy do tego instrukcja break:
   $a=0;
   while($a<10)
   {
      $a++;
      if($a==3)
         break;
   }
     Ta pętla nie wykona się 10 razy - gdy $a osiągnie wartość 3, wykonanie pętli zostanie przerwane.
Można też przejść do następnego powtórzenia - służy do tego instrukcja continue:
   $a=0;
   while($a<10)
   {
      $a++;
      if($a==3)
         continue;
      echo("aaa"); /* ta instrukcja wykona 
         się tylko gdy $a nie jest równe 3 */
   }

Instrukcja switch


     Czasem zmienna może mieć jedną z kilku wartości, w zależności od których należy podjąć odpowiednią akcję.
Można to zrobić stosując instrukcję if:
   if($a==1)
   {
      echo("a jest równe 1");
   }

   if($a==3)
   {
      echo("a jest równe 3");
   }

   if($a==11)
   {
      echo("a jest równe 11");
   }
Dużo wygodniejsze jest zastosowanie instrukcji switch:
   switch($a)
   {
      case 1:
      echo("a jest równe 1");
      break;

      case 3:
      echo("a jest równe 3");
      break;
      
      case 11:
      echo("a jest równe 11");
      break;
   }

Obsługa formularzy


     Skryptu PHP można użyć do obsługi formularza. Aby tego dokonać, należy najpierw odpowiednio przygotować formularz.
W znaczniku FORM w parametrze ACTION należy podać adres dokumentu PHP mającego obsłużyć ten formularz.
Parametr METHOD może mieć wartość POST lub GET - obie metody są obsługiwane przez PHP.
Jednak należy pamiętać, że formularze wysyłane przez GET mają dość ograniczoną długość. Ich zaletą jest
jednak to, że użytkownik może zrobić sobie zakładkę do wyników formularza, co nie jest możliwe w przypadku formularzy
POST. Należy pamiętać o zdefiowaniu nazw wszystkich pól formularza z których skrypt ma skorzystać.
Przykład:
   <FORM ACTION=skrypt.php3 METHOD=POST>
      <INPUT TYPE=TEXT NAME=tekst>
   </FORM>
     Napisanie skryptu obsługuąącego formularz jest bardzo proste. Właściwie większość pracy wykonuje za nas PHP
- po prostu w skrypcie od razu będą dostępne zmienne o nazwach takich jak nazwy pól formularza, zawierające ich wartości:
   echo($tekst); /* ta linia wyświetli zawartość 
                    pola tekst z formularza */
     W przypadku pola tekstowego będzie to po prostu wpisany przez użytkownika tekst.
Jeżeli pole jest typu CHECKBOX wartością będzie "on" jeżeli pole jest zaznaczone, lub zmienna
będzie pusta jeżeli pole nie zostało zaznaczone. Jeżeli w polu typu CHECKBOX podamy parametr VALUE, będzie on użyty zamiast "on".
Tak samo wygląda obsługa pola typu RADIO.
Wartością pola SELECT będzie wartość parametru VALUE zdefiniowanego w znaczniku OPTION.

Wysyłanie poczty


     Ze skryptu PHP można bardzo łatwo wysłać e-maila. Służy do tego funkcja mail.
Pobiera ona 4 parametry. Pierwszy z nich to lista adresatów oddzielonych spacjami.
Następny to temat wiadomości.
Trzeci parametr to treść wiadomości, a czwarty może zawierać dodatkowe pola nagówka wiadomości
(jest dopisywany na końcu nagłówka).
Przykład:
   mail("ty@twoj.serwer", 
   "Wiadmość testowa", 
   "Tutaj można wpisać tresć wiadomości.");
Ten przykład wyśle wiadomość na adres ty@twoj.serwer.

Wysyłanie formularza pocztą


     Mając powyższe wiadomości wysłanie formularza pocztą nie powinno stanowić problemu.>BR> Najpierw trzeba zdefiniować formularz:
   <FORM ACTION=skrypt.php3 METHOD=POST>
      <INPUT TYPE=TEXT NAME=email><BR>
      <TEXTAREA NAME=tresc></TEXTAREA><BR>
      <INPUT TYPE=SUBMIT>
   </FORM>
Teraz skrypt który wyśle dane pocztą:
   mail("ty@twoj.serwer", "Formularz",
           $tresc, "Reply-To: $email");
     Jedna linijka i gotowe.
Widać tutaj jedno z ważniejszych zastosowań 4 parametru funkcji mail: można podać adres zwrotny listu.
Jeżeli teraz użytkownik wpisze do formularza swój e-mail, będzie można odpowiedzieć używając funkcji reply
programu pocztowego. Uwaga: nie każdy serwer pozwoli na wysłanie wiadomości z polem Reply-
To zawierającej adres na innym serwerze.

Uprawnienia


     Aby skrypt PHP mógł odwołać się do pliku, musi mieć odpowiednie uprawnienia. Szczegóły są zależne od serwera.
Najczęściej skrypt ma uprawnienia takie, jak użytkownik który go umieścił.
Może też mieć uprawnienia użytkownika nobody - wtedy żeby móc ze skryptu zmodyfikować jakiś plik, trzeba nadać prawo
zapisu wszystkim użytkownikom. Dokładne inforacje na ten temat powinien dostarczyć administrator serwera na
którym umieszczamy skrypty.

Otwieranie plików


     Przed wykonaniem jakiejkolwiek operacji na pliku, należy go otworzyć. Służy do tego funkcja fopen.
Pobiera ona 2 argumenty - pierwszy to nazwa pliku który chcemy otworzyć.
Drugi parametr może mieć następujące wartości:
  • r - otwiera plik do odczytu
  • r+ - otwiera plik do odczytu i zapisu
  • w - kasuje zawartość pliku i otwiera go do zapisu
  • w+ - kasuje zawartość pliku i otwiera go do zapisu i odczytu
  • a - otwiera plik do dopisywania
  • a+ - otwiera plik do dopisywania i odczytu
     Co ciekawe, funkcja fopen może otworzyć plik na innym serwerze przez protokół http (tylko odczyt),
lub ftp (odczyt lub zapis, ale nie jednocześnie). fopen zwraca liczbę, która służy do identyfikowania
otwartego pliku. Przykład:
   $file=fopen("file.txt", "r"); /* otwiera plik 
                             file.txt do odczytu */
   $file=fopen("file.txt", "w"); /* otwiera plik 
            do zapisu. Jeżeli plik nie istnieje, 
                              zostanie utworzony */
   $file=fopen("ftp://adres.serwera/plik", "r"); 
              /* otwiera plik przez protokół ftp */
Po zakończeniu operacji na pliku, należy go zamknąć funkcją fclose, np:
   $file=fopen("file.txt", "r");
   fclose($file);

Odczyt z pliku


     Jest kilka funkcji służących do odczytu z pliku. Zacznę może od funkcji fgetc - odczytuje ona 1 znak z pliku:
   $znak=getc($file);
     Jeśli funkcja napotka koniec pliku, zwróci wartość FALSE. Po odczytaniu znaku,
pozycja w pliku jest przesuwana o 1 do przodu. Dzięki temu, po kolejnym wywołaniu funkcji getc
otrzymamy kolejny znak, a nie jeszcze raz ten sam.
Kolejną funkcją jest funkcja fgets:
   $linia=fgets($file, $maxLen);
     Drugi parametr określa ile znaków funkcja może odczytać. Trzecią funkcją do odczytu z pliku jest fread.
Działa ona podobnie do fgets, z tym że nie przerywa czytania gdy natrafi na znak nowej lini.

Zapis do pliku


     Do zapisywania w pliku służy funkcja fwrite:
   fwrite($file, $tekst, $maxLen);
     Funkcja ta zapisuje tekst podany jako 2 parametr do pliku identyfikowanego przez $file.
3 parametr jest opcjonalny i określa maksymalną długość tekstu, jaka może zostać zapisana.
Jest jeszcze funkcja fputs, ale działa ona dokładnie tak samo. W PHP często występują identyczne
funkcje pod innymi nazwami - ułatwia to życie osobom przyzwyczajonym do innych języków.

Blokowanie plików


     Jak dotąd wszystko wydaje się proste. Co jednak stanie się, jeżeli jednocześnie zostaną uruchomione dwie kopie skryptu
i obie będą próbowały zmienić ten sam plik? Sytuacja taka jak łatwo się domyślić, może miec przykre konsekwencje.
Aby rozwiązać ten problem należy użyć blokowania plików. Służy do tego funkcja flock:
   flock($file, mode);
     Pierwszy argument funkcji flock to identyfikator otwartego pliku. Argument mode określa typ dostępu,
jaki chcemy uzyskać. Może mieć następujące wartości:
  • 1 - dostęp do odczytu
  • 2 - dostęp do zapisu
  • 3 - zwolnienie blokady
     Jeżeli chcemy uzyskać dostęp do zapisu, najpierw wszystkie inne blokady muszą być zwolnione.
Do uzyskania dostępu do odczytu wystarczy, że plik nie będzie zablokowany do zapisu -
w ten sposób wiele skryptów może jednocześnie czytać z pliku, ale tylko jeden może do niego zapisywać.
Dodatkowo w trakcie zapisu żaden inny skrypt nie może odczytywać z pliku -
dzięki temu nie natrafi na niekompletne dane.

     Jeżeli określony rodzaj dostępu nie może być w danej chwili uzyskany,
wykonanie skryptu zostanie wstrzymane do czasu, gdy będzie to możliwe.
Plik powinien być blokowany na jak najkrótszy czas, aby nie wstrzymywać niepotrzebnie innych operacji.
Jeżeli chcemy tylko sprawdzić, czy plik jest zablokowany, do argumentu mode należy dodać 4 -
wtedy funkcja zwróci wartość TRUE jeżeli plik nie jest zablokowany, lub FALSE gdy jest.
Przykład:
   $file1=fopen("jakis.plik", "r"); /* otwiera 2 razy 
                                         ten sam plik */
   $file2=fopen("jakis.plik", "r");

   flock($file1, 2); /* blokuje pierwszą kopie */

   if(flock($file2, 6)) /* funkcja flock zwróci false, 
                    ponieważ plik jest już zablokowany */
   {
      echo("Plik nie zablokowany");
   }else{
      echo("Plik zablokowany");
   }

   flock($file, 3); /* odblokowuje plik */

Inne funkcje



     PHP zawiera wiele funkcji służących do obsługi plików. Oto niektóre z nich:
  • file_exists(nazwa) - sprawdza, czy istnieje plik o podanej nazwie
  • filegroup(nazwa) - zwraca identyfikator grupy, do której należy plik
  • fileowner(nazwa) - zwraca identyfikator właściciela pliku
  • filesize(nazwa) - zwraca rozmiar pliku o podanej nazwie
  • ftell($file) - zwraca pozycję w otwartym pliku
  • is_readable(nazwa) - sprawdza, czy skrypt ma uprawnienia do odczytania pliku
  • is_writeable(nazwa) - sprawdza, czy skrypt może zapisać do pliku
  • mkdir(nazwa) - tworzy katalog o podanej nazwie
  • readfile(nazwa) - wyświetla zawartość pliku

Prosty licznik tekstowy


     Licznik tekstowy posłuży jako praktyczny przykład wykorzystania dostępu do plików:
   if(file_exists("counter.n")) /* sprawdza, czy plik istnieje */
   {
      $file=fopen("counter.n", "r"); /* otwiera plik */
      flock($file, 1);               /* blokuje plik */

      $ile=fgets($file, 100);        /* odczytuje wartość */

      flock($file, 3);               /* odblokowuje plik */
      fclose($file);                 /* zamyka plik */

      $ile++;                        /* zwiększa wartość o 1 */
   }
   else
      $ile=1;   /* jeśli plik nie istnieje, wyświetli się 1 */

   $file=fopen("counter.n", "w"); /* otwiera plik do zapisu */
   flock($file, 2);               /* blokuje do zapisu */

   fwrite($file, $ile);           /* zapisuje wartość */

   flock($file, 3);               /* odblokowuje plik */
   fclose($file);                 /* zamyka plik */

   echo($ile);                    /* wyświetla wartość */
     Ten skrypt odczytuje z pliku wartość, zwiększa ją o 1, a następnie wyświetla na stronie.
Jeżeli plik counter.n nie istnieje, skrypt spróbuje go utworzyć. Ten licznik zwiększy się za każdym razem gdy użytkownik wejdzie na stronę, lub ją odświeży.